Fotograferen in JPEG of RAW en dynamisch bereik

Hoe vaak zien we discussie niet voorbij komen mbt wel of niet in RAW fotograferen. Tegenwoordig kunnen de meeste digitale camera’s fotograferen in het zogenaamde RAW formaat. Deze bestanden zijn echter groter dan de gangbare JPEG die uit je camera komen. Standaard staat je camera waarschijnlijk ingesteld op JPEG. Veel mensen zijn zich niet bewust van het verschil. Behalve dat je minder RAW foto’s op de geheugenkaart kunt opslaan. Fotograferen in JPEG of RAW

Zoals RAW als zegt gaat het om ruwe bestanden. RAW bestanden zijn 100% origineel en bevatten alle originele beeldinformatie. Er heeft nog geen bewerkingen op de foto plaats gevonden in de camera. Is dat bij JPEG dan wel het geval? Ja, want JPEG is een gecomprimeerd bestand. In je camera wordt de foto al een beetje bewerkt zodat de foto er direct goed uitziet. Je camera zorgt er onder andere voor dat kleuren goed overkomen, de ruis in je foto vermindert wordt en dat en alles een beetje verscherpt wordt. Uiteindelijk wordt dit als een JPEG opgeslagen en gooit de camera ook een deel van de originele beeldinformatie weg. De meeste camera’s zijn dan ook voorzien van verschillende beeld stylen die je kunt instellen. Bijvoorbeeld zwart wit. Je foto wordt dan omgezet naar zwart wit.  Fotograferen in JPEG of RAWFotograferen in JPEG of RAW en dynamisch bereik

Nadeel van JPEG

Een nadeel van JPEG is dat als je achteraf toch niet tevreden bent met de belichting van je foto je dit niet kunt aanpassen zonder kwaliteit te verliezen. Natuurlijk kun je een JPEG foto bewerken, maar dit gaat altijd ten koste van kwaliteit. Omdat in een RAW bestand alle originele beeldinformatie zit, kun je een RAW bestand wel bewerken zonder kwaliteit te verliezen.

Waarom toch je foto ontwikkelen met bijvoorbeeld Lightroom?

Vaak hoor je het argument ik wil dat mijn foto direct goed zijn uit de camera. Helaas is dit niet altijd mogelijk. Neem bijvoorbeeld de onderstaande landschap foto. Helaas is dynamische bereik van de camera nog niet zo, zoals onze ogen. Het verschil in helderheid tussen het donkerste punt en het lichtste punt in de scene die je wil fotograferen, wordt dynamisch bereik genoemd. Dat is vaak (veel) groter dan het bereik dat je camera kan weergeven. Het gevolg zijn overbelichte (wit, uitgebeten) of onderbelichte (zwart) delen in je foto waarin de oorspronkelijke details uit de scene niet meer zichtbaar zijn. Omdat het bij dynamisch bereik gaat tussen het goed weergeven van het contrast tussen de donkerste en lichtste delen van het onderwerp.

Fotograferen in JPEG of RAW en dynamisch bereik - By Daan Wagner

In de tijd dat er alleen nog camera’s waren die gebruik maakte van een fotorolletje kende we dit fenomeen RAW en JPEG nog niet, maar wel het dynamische bereik en ook hier deden fotografen diverse handelingen om dit te verbeteren, zoals wij dit nu doen in bijvoorbeeld Adobe Lightroom. Zie deze handelingen dan ook niet als fotobewerking maar als ontwikkelen van je foto. Onderstaande filmpje laat zien hoe men het deed op het moment dat men een analoog foto ging ontwikkelen.

Herkennen van dynamisch bereik

Je oog maakt veel meer details in donkere en lichte delen van je omgeving tegelijk zichtbaar dan je camera kan vastleggen. Om te “zien wat je camera ziet” moet je je ogen dichtknijpen en door je oogharen kijken. Je merkt dan dat details in bijvoorbeeld donker struikgewas verdwijnen en het één donker gebied wordt. Op dezelfde manier vallen details in sneeuw of strandzand weg en zie je door je oogharen alleen nog een licht vlak.

Als je een spiegelreflex of systeem-camera hebt kun je een foto maken waarin de details in de donkere delen als lichtere delen van de foto zichtbaar zijn. Let er dan wel op dat de belichting is afgestemd op de middentonen. Helaas is dit dan nog niet zoals wij dat zelf zien met onze ogen. Fotografeer je in het RAW formaat kun je in een programma als Adobe Lightroom het dynamisch bereik oprekken. Je kunt schaduw partijen oplichten en de heldere delen wat donkerde maken. Onderstaande filmpje kun je een kort voorbeeld hiervan zien.

Nadelen van RAW bestanden

Doordat de ruwe data wordt opgeslagen met, zoals hierboven uitgelegd, meer informatie dan een JPEG zijn RAW bestanden doorgaans aanmerkelijk groter dan JPEG bestanden. Een 16 megapixel RAW bestand kan zo al gauw 16  megabyte groot zijn of zelfs groter. Naast het gebruik van grote geheugenkaarten (gelukkig tegenwoordig erg betaalbaar) om voldoende foto’s te kunnen nemen, kost ook de permanente opslag op harddisk en backup media de nodige ruimte. Fotograferen in JPEG of RAW

De meeste computers kunnen RAW bestanden bekijken, maar wil je deze ontwikkelen/bewerken dan kom je uit op een gespecialiseerd programma als bijvoorbeeld Adobe Lightroom, je kunt je foto’s dus niet zo eenvoudig even ontwikkelen/bewerken op een willekeurige computer. Ook is er geen standaard voor RAW bestanden die huidige camera’s ondersteunen. Elk merk heeft zijn eigen (of zelfs meerdere) RAW formaat. Koop je de nieuwste generatie camera dan kan het maar zo zijn dat je eerst je software moet updaten om de RAW foto te kunnen bekijken of ontwikkelen. Fotograferen in JPEG of RAW

Om optimaal gebruik te maken van een RAW bestand ben je bijna genoodzaakt elke foto afzonderlijk te optimaliseren. Dit is uiteraard erg tijdrovend. Wanneer je liever niet te veel tijd besteed aan programma’s als Adobe Lightroom dan ben je simpelweg veel beter af met JPEG.

Fotograferen in JPEG of RAW en dynamisch bereik - By Daan Wagner

RAW bestand omgezet naar JPEG zonder dat we deze ontwikkelen in Adobe Lightroom

Voordelen van RAW bestanden

Ondanks alle nadelen zijn er gelukkig ook nog een aantal belangrijke voordelen die het gebruik van RAW bestanden de moeite waard maken. De belangrijkste reden hierbij is dat er achteraf nog zoveel aanpassingen te maken zijn. Een van de meest gemaakte aanpassingen is waarschijnlijk het aanpassen van de belichting. Fotograferen in JPEG of RAW

Doordat er meer informatie beschikbaar is kunnen (delen van) foto’s verbeterd worden. Donkere delen kunnen, met minder ruis, oplicht worden en uit lichte delen kan nog detail gehaald worden. Het geeft je meer de mogelijkheid de foto te ontwikkelen zoals jij het op dat moment gezien hebt. Fotograferen in JPEG of RAW

Fotograferen in JPEG of RAW en dynamisch bereik - By Daan Wagner

RAW foto ontwikkeld in Adobe Lightroom. Vergelijk zelf verschil net bovenstaande foto

Conclusie

De keuze voor het gebruik van RAW of JPEG hangt af van het doel de foto’s en de wensen van de fotograaf. Met RAW heb je de meeste controle over de uiteindelijke foto met behoud van de meeste details. In JPEG heb je het voordeel van een snellere workflow, kleinere bestanden en in de praktijk zal kwaliteitsverschil (mits de camera goed ingesteld stond) zelfs op 20 bij 30 afdrukken niet zichtbaar zijn.

Hoe belangrijker de foto’s, hoe groter het nut van fotograferen op RAW. Bijvoorbeeld een belangrijk moment als een bruiloft wil je het liefst elke mogelijke (belichting) fout kunnen corrigeren. (je kunt de foto niet nog eens maken tenslotte). Terwijl je bij de familiefoto’s wellicht minder belang hecht aan topkwaliteit. Houdt er wel rekening mee dat je met programma’s als Adobe Lightroom niet van een slechte foto een goede foto kunt maken. Dus belangrijk ook bij fotograferen in RAW dat je de foto altijd probeert zo goed mogelijk te belichten. .

Fotograferen in JPEG of RAW

Reageren is niet mogelijk